Η Επιλόχειος Κατάθλιψη είναι μία πολυπαραγοντική διαταραχή. Τα αίτια χωρίζονται σε τομείς και περιλαμβάνουν:

Οργανικά/ Βιολογικά Αίτια

Διάφοροι οργανικοί και βιολογικοί παράγοντες έχουν σχετιστεί με καταθλιπτική συμπτωματολογία στην διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό. Σε αυτούς περιλαμβάνονται:

  1. τα επίπεδα ορμονών του θυρεοειδούς αδένα
  2. το αίσθημα της κόπωσης μετά από εργώδη τοκετό
  3. ο αυξημένος χρόνος για την αναπλήρωση των αποθεμάτων σεροτονίνης στον εγκέφαλο 
  4. η αύξηση των οστρογόνων και της προγεστερόνης κατά την σύλληψη/ γέννηση και η αιφνίδια μείωσή τους μετά τον τοκετό. 

Γενετικά Αίτια

Ένας επιβαρυντικός παράγοντας ανάπτυξης της Επιλόχειας Κατάθλιψης είναι το προσωπικό ή το οικογενειακό ιστορικό ψυχικών διαταραχών με γενετική βάση. Για παράδειγμα, μία διάγνωση στο Φάσμα των Ψυχώσεων (π.χ. Σχιζοφρένεια) ή Συναισθηματικών Διαταραχών (π.χ. Μανιοκατάθλιψης) στην εγκυμονούσα ή σε άλλον α’ βαθμού συγγενή είναι πιθανόν να  συμβάλλουν σε υψηλότερο βαθμό στην εμφάνισή της. 

Ψυχολογικά και άλλα Αίτια 

Τα Ψυχολογικά αίτια θεωρούνται τα πλέον σημαντικά. Μία νέα μητέρα χρειάζεται χρόνο προσαρμογής λόγω των αιφνίδιων αλλαγών στην καθημερινότητα. Οι μεταβολές αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε διαταραχές του ύπνου που εμποδίζουν την ανάκτηση των δυνάμεων. Συχνή είναι και η συναισθηματική πίεση από την έλλειψη χρόνου ή τον έλεγχο διάθεσης αυτού με αποτελεσματικό τρόπο. 

Το συναισθηματικό περιβάλλον της μητέρας κατά την παιδική της ηλικία και τα βιώματά της παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο. Για παράδειγμα, ένα περιβάλλον με έντονες προστριβές μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα της αβοηθησίας και του εγκλωβισμού. 

Ανάλογη βαρύτητα είναι πιθανόν να έχουν παράγοντες όπως η μικρή υποστήριξη από την οικογένεια, τον σύντροφο και τους φίλους, τα οικονομικά προβλήματα και ένα έντονο στρεσσογόνο γεγονός της ζωής πριν ή κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Στο ιστορικό συνήθως αναφέρονται κάποιος θάνατος στην οικογένεια, η εμφάνιση ασθένειας στο μωρό και η απώλεια της μητέρας σε μικρή ηλικία. 

Παρόλα αυτά η Επιλόχειος Κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί χωρίς συγκεκριμένο λόγο και χωρίς την παρουσία στρεσσογόνων παραγόντων. Τα αίτια που αναφέρθηκαν παραπάνω είναι σε κάθε περίπτωση ενδεικτικά και η παρουσία τους  μπορεί να επιβαρύνει αλλά δεν οδηγεί απαραίτητα στην ανάπτυξη της.

Της Δρ. Τέσσας Χριστοδούλου, PhD, CPsych, AFBPsS, CSci